Ahlaki Mülahazalar - 14 - | Kibre Götüren Yollar | M. Fethullah Gülen | (1980/09/05)

5 Eylül 1980 – Bornova / İZMİR

KİBRE GÖTÜREN YOLLAR

VAAZ
1. Allah’a ve Peygamber’e karşı kibir, bir cinnet ifadesidir... 03:59
2. Kibir hissi, insana, mü’minlik vakarına medar olsun, hayvanât seviyesine düşmesin, insanlık onur ve haysiyetini korusun, meşru dairedeki lezzetlerle iktifa ederek gayr-i meşru daireye dalmasın diye verilmiştir... 06:57
3. Peygamberimiz (s.a.s.), Benî Abd-i Kays heyetinin başkanı Eşecc’e “Sende Allah ve Resûlü’nün sevdiği iki haslet var: hilm ve enâet (yumuşaklık ve temkinli hareket).” buyurması... 12:57
4. Biz her şeyi Resûlullah’tan (s.a.s.) öğreneceğiz. Mahiyetimize konulan sıfatların nasıl kullanılacağını da... 15:22
5. Kibrin, her türlü mahrumiyetin sebebi olduğu... 17:50
6. Ebû Cehil, Utbe ve Şeybe’nin, Resûlullah’ın yanına varıp O’ndan (s.a.s.) Kur’ân dinlemeyi, yanındaki Bilâl-i Habeşî, Selmân-ı Fârisî, Habbab İbn Erett, Zeyd İbn Hârise (r.anhüm) gibi esir, köle ve bendeleri yanından kovma şartına bağlamaları... 18:31
7. Hz. Nuh’un (a.s.), inkarcıların “ayak takımı” dediği kendisine inanan kimseleri yanından kovmaması.. Konuyla ilgili “...Ben o iman edenleri kovacak da değilim. Elbette onlar Rab’lerine kavuşacaklar (O da onları imanlarından dolayı ödüllendirecektir). Ama ben sizin cehalet içinde yuvarlanan bir toplum olduğunuzu görüyorum.” (Hûd sûresi, 11/29) âyeti... 20:35
8. “Sabah-akşam Rab’lerine, sırf O’nun cemaline ve rızasına müştak olarak niyaz edenleri yanından kovma. Sen onlardan, onlar da senden sorumlu değilsiniz ki, onları kovup da zalimlerden olasın.” (En’âm sûresi, 6/52) ve “Rab’lerine, sırf O’nun rızasını ve cemaline kavuşmayı umdukları için, sabah akşam yalvaranlarla beraber, sıkıntılara karşı candan sabret. Dünya hayatının süslerini arzulayarak sakın gözlerini onlardan başkasına çevirme. Kalbini Bizi zikretmekten gafil bıraktığımız, heva ve hevesine uyan ve işi hep aşırılık olan kimselere itaat etme.” (Kehf sûresi, 18/28) âyetleri... 21:48
9. Kibre Sebebiyet Veren Dinî ve Dünyevî Sâikler... 30:22
10. İlim sahibi olmanın insanı kibre düşürebileceği... 31:18
11. Kibrin en tehlikelisinin, dinî ilimlerden kaynaklanan kibir olduğu... 32:48
12. İnsanların teveccühünü kazanmak için, ilim öğrenmenin veya kendini âlim göstermenin, insanı baş aşağı helake sürükleyeceği... 34:00
13. Resûl-i Ekrem’in (s.a.s.) başı göklere ulaştıkça tevazuunun artması... 35:52
14. İlim sahibi olanlara Allah’ın saygı duyduğu, ilmi yerinde kullanmamanın ise kibre kapı araladığı... 37:23
15. İbadet ü taat da kibre açık bir kapıdır. İbadet ü taatle boyunu ölçen insanlar vardır. Hâlbuki Allah kalbe bakar... 40:27
16. Hz. Ömer (r.a.) bir hutbesinde, Nebilerin, sıddıkların ve şehitlerin Cennet’e girecekleri kapıları anlatmış, kendisi için de Allah’tan şehadet istemişti... 42:44
17. Hz. Ömer (r.a.) şehit olurken büyük bir teessür içindeydi, fakat İbn Abbas (r.a.) hüsn-ü şehadet de bulununca bundan büyük bir memnuniyet duydu... 47:58
18. Hz. Ömer (r.a.), (yaptığı ibadet ü taatle veli, sofu olma, yüksek makamlara ulaşma, kibre gurura girme bir yana) “Ah! (Yaptığım ameller) başbaşa gelse de, kitabımızı sağdan alabilsek, sıratı geçebilsek ve Cennet’e dâhil olabilsek!” diye düşünüyordu... 50:06
19. Tabiîn’in büyük imamlarından Esved İbn Yezid en-Nehâî, hayatını ibadet ü taatle geçirmişti, fakat ibadetleriyle hiç gurura ve kibre girmemişti. O, hayatını böyle yaşadığı halde, ölüm döşeğinde küfür üzere ölüp gideceği endişesiyle ağlamıştı... 51:59
20. Mal, mülk, zenginlik ve güç-kuvvet, insanı kibre götüren sebeplerden bazılarıdır... 55:05
21. Allah’ın bahşettiği bedenî güzellik, insanı kibre ve kendini beğenmeye sevk edebilir... 59:42

HUTBE
1. Geleceğe hükmedecek kimseler, İslâm’ın ahlâkta getirdiği muvazeneye riayet eden kimseler olacaktır... 1:05:08
2. Peygamberimiz’in (s.a.s.) Tevazu Dolu Hayatından Örnekler: 1:07:24
2a. Peygamberimiz’in (s.a.s.) gurur, kibir, zillet ve sefaletten uzak durarak orta yolu tuttuğu ve tevazu ve vakarla hareket ettiği.. O (s.a.s.), en korkunç düşmanları karşısında cesaretle durmuştur. Bu konuda Resûlullah’ın (s.a.s.) Huneyn Savaşı’nda göstermiş olduğu cesaret... 1:07:37
2b. Resûlullah’ın (s.a.s.) Mekke Fethi’nde, Mekke’ye büyük bir tevazu ve mahviyet içinde girmesi.. Mübarek başı neredeyse bindiği merkûbun eğerinin kaşına değiyordu... 1:08:48
2c. Resûl-i Ekrem (s.a.s.), kendisine ikram edilen bal karıştırılmış bir bardak sütü içmemiş ve şöyle demiştir: Ben böyle içine bal karıştırılmış sütü haram kılmıyorum. Fakat her kim (yemesinde, içmesinde, giyiminde, yaşamında vs.) mütevazı olursa Allah onu yükseltir, her kim de burnunu diker, büyüklük taslarsa Allah da onu alçaltır. 1:10:18
2d. Hz. Cebrail’in (a.s.), Peygamberimiz’i (s.a.s.) tanıma ufku: Hz. Cebrail’in (a.s.) Peygamberimiz’i (s.a.s.) Mirac’a götürecek bineğin heyecandan yerinde duramaması üzerine ona “şu ana kadar bunun gibisi senin sırtına binmedi.” demesi... 1:11:49