▶0:55This interface is currently displayed in English. Full translation is in preparation.
🛡 Vídeos para a família · Safety filtering is active. Unassessed results are hidden.
Terğib ve Terhib Dengesi | Kırık Testi | M. Fethullah Gülen Hocaefendi
HerkulNagmeSoru: Dinin anlatılmasında tergib (özendirme, müjdeleme) ve terhib (sakındırma, korkutma) dengesi nasıl korunmalıdır? Cevap: Kur’ân’ın temel üslûbuna bakıldığında tergib ve terhibin birlikte kullanıldığı açıkça görülür. Onda insanı ümitlendiren, rahmete çağıran ifadelerle sorumluluk duygusunu canlı tutan, sakındırıcı beyanlar birlikte yer alır. Bu Kur’ânî hakikat, tasavvufta “havf ve reca dengesi” olarak tanımlanmıştır. Buna göre insan aciz, muhtaç bir kul olarak hem Allah’a karşı derin bir saygı ve haşyet duyar hem de O’nun rahmetinin sonsuzluğuna güvenerek ümitvar olur. Nitekim Kur’ân’da korRead moreShow less
Soru: Dinin anlatılmasında tergib (özendirme, müjdeleme) ve terhib (sakındırma, korkutma) dengesi nasıl korunmalıdır?
Cevap: Kur’ân’ın temel üslûbuna bakıldığında tergib ve terhibin birlikte kullanıldığı açıkça görülür. Onda insanı ümitlendiren, rahmete çağıran ifadelerle sorumluluk duygusunu canlı tutan, sakındırıcı beyanlar birlikte yer alır. Bu Kur’ânî hakikat, tasavvufta “havf ve reca dengesi” olarak tanımlanmıştır. Buna göre insan aciz, muhtaç bir kul olarak hem Allah’a karşı derin bir saygı ve haşyet duyar hem de O’nun rahmetinin sonsuzluğuna güvenerek ümitvar olur. Nitekim Kur’ân’da korku ifade eden bir âyetin ardından çoğu zaman ümit veren başka bir beyan gelir. Uzun sûrelerde bu denge açıkça görülürken, kısa sûrelerde icaz üslûbu içinde dolaylı olarak mevcuttur.
Kur’ân’ın farklı sûrelerinde dikkat çekildiği üzere, kâinatta câri olan ilâhî kanunlarda hassas bir denge söz konusudur. Kâinat, bu denge sayesinde istikrarlı bir şekilde varlığını sürdürür. Tekvinî emirlerde müşahede edilen bu denge teşriî emirlerde de kendini göstermektedir. Bu muhteşem iki denge arasında ilâhî hitaba muhatap olan insan da akıl ve ruh dünyasına bağlı olarak korku ve ümit ile dengelenir. Böylece onun kâmil anlamda kulluğunu yerine getirmesi istenir.
Sahip oldukları kaynaklar itibarıyla Müslümanların, yapacakları tebliğ faaliyetlerinde bu dengeyi gözetmeleri gerekir. Bu iki denge unsurundan korkutma ağır basarsa panik, ümitsizlik; müjdeleme ağır basarsa gevşeklik, boş vermişlik tezahür eder. Aşırı korku insanı bunaltır, aklî dengenin bozulmasına yol açar; aşırı sevinç, güven ve rahatlık da laubaliliğe sebebiyet verir. Oysa dinin asıl hedefi insanı her türlü aşırılıktan koruyarak dengeli bir hayata, kalb-kafa uyumuna ve kulluk şuuruna ulaştırmaktır. Bu dengeyi yakalayan insan bir taraftan Cenab-ı Hakk’a karşı teyakkuz ve temkin içinde bulunurken, diğer yandan da reca hislerini canlı tutar.
Tebliğ ve irşatta esas olan, genel anlamda tergib ve terhib dengesini gözetmektir. Bununla birlikte muhatabın durumuna göre bunlardan birini öne çıkarmak gerekebilir. İlk olarak yaş, kültür seviyesi, ruh hâli ve içinde bulunulan şartlar bu noktada belirleyici olacaktır. Mesela çocuklara yaklaşımda daha çok tergib (imrendirme) öne çıkarılmalı, reca (ümit) ağırlıklı bir üslûp benimsenmelidir. Onlara Allah’ın merhameti, nimetleri, cennetin güzellikleri anlatılmalı; sevdirme ve özendirme esas alınmalıdır. Çocuğun ailesinden biri, yakın bir arkadaşı vefat ettiğinde onunla inşallah cennette yeniden buluşacağı söylenerek çocuk teselli edilmelidir.
*Sosyal Medya Hesaplarımızı Takip Edebilirsiniz!*
*Herkul Web Sitemiz:* https://www.herkul.org
*Herkul IOS Uygulamamız:* https://apps.apple.com/us/app/herkul/id544650912
*Herkul Android Uygulamamız:* https://play.google.com/store/apps/details?id=org.herkul
*Herkul WhatsApp Channel:* https://whatsapp.com/channel/0029Vb2VR0wAe5VmW7ElTn18
*YouTube Herkul:* https://www.youtube.com/HerkulNagme
*YouTube Herkul Radyo:* https://www.youtube.com/@HerkulMedia
*YouTube Podcast:* https://www.youtube.com/@HerkulNagme/podcasts
*SoundCloud:* https://on.soundcloud.com/ewWWMqHniSrrq67P6
*Spotify:* https://open.spotify.com/show/6sVE0Yk3BAcRVaBDVwnhIU
*X (Twitter):* https://x.com/Herkul_Nagme
*Instagram:* https://www.instagram.com/herkul.nagme
*Facebook:* https://www.facebook.com/HerkulNagme
*Bluesky:* https://bsky.app/profile/herkul.org
#fethullahgülen
#hocaefendi
#herkulnagme
Cevap: Kur’ân’ın temel üslûbuna bakıldığında tergib ve terhibin birlikte kullanıldığı açıkça görülür. Onda insanı ümitlendiren, rahmete çağıran ifadelerle sorumluluk duygusunu canlı tutan, sakındırıcı beyanlar birlikte yer alır. Bu Kur’ânî hakikat, tasavvufta “havf ve reca dengesi” olarak tanımlanmıştır. Buna göre insan aciz, muhtaç bir kul olarak hem Allah’a karşı derin bir saygı ve haşyet duyar hem de O’nun rahmetinin sonsuzluğuna güvenerek ümitvar olur. Nitekim Kur’ân’da korku ifade eden bir âyetin ardından çoğu zaman ümit veren başka bir beyan gelir. Uzun sûrelerde bu denge açıkça görülürken, kısa sûrelerde icaz üslûbu içinde dolaylı olarak mevcuttur.
Kur’ân’ın farklı sûrelerinde dikkat çekildiği üzere, kâinatta câri olan ilâhî kanunlarda hassas bir denge söz konusudur. Kâinat, bu denge sayesinde istikrarlı bir şekilde varlığını sürdürür. Tekvinî emirlerde müşahede edilen bu denge teşriî emirlerde de kendini göstermektedir. Bu muhteşem iki denge arasında ilâhî hitaba muhatap olan insan da akıl ve ruh dünyasına bağlı olarak korku ve ümit ile dengelenir. Böylece onun kâmil anlamda kulluğunu yerine getirmesi istenir.
Sahip oldukları kaynaklar itibarıyla Müslümanların, yapacakları tebliğ faaliyetlerinde bu dengeyi gözetmeleri gerekir. Bu iki denge unsurundan korkutma ağır basarsa panik, ümitsizlik; müjdeleme ağır basarsa gevşeklik, boş vermişlik tezahür eder. Aşırı korku insanı bunaltır, aklî dengenin bozulmasına yol açar; aşırı sevinç, güven ve rahatlık da laubaliliğe sebebiyet verir. Oysa dinin asıl hedefi insanı her türlü aşırılıktan koruyarak dengeli bir hayata, kalb-kafa uyumuna ve kulluk şuuruna ulaştırmaktır. Bu dengeyi yakalayan insan bir taraftan Cenab-ı Hakk’a karşı teyakkuz ve temkin içinde bulunurken, diğer yandan da reca hislerini canlı tutar.
Tebliğ ve irşatta esas olan, genel anlamda tergib ve terhib dengesini gözetmektir. Bununla birlikte muhatabın durumuna göre bunlardan birini öne çıkarmak gerekebilir. İlk olarak yaş, kültür seviyesi, ruh hâli ve içinde bulunulan şartlar bu noktada belirleyici olacaktır. Mesela çocuklara yaklaşımda daha çok tergib (imrendirme) öne çıkarılmalı, reca (ümit) ağırlıklı bir üslûp benimsenmelidir. Onlara Allah’ın merhameti, nimetleri, cennetin güzellikleri anlatılmalı; sevdirme ve özendirme esas alınmalıdır. Çocuğun ailesinden biri, yakın bir arkadaşı vefat ettiğinde onunla inşallah cennette yeniden buluşacağı söylenerek çocuk teselli edilmelidir.
*Sosyal Medya Hesaplarımızı Takip Edebilirsiniz!*
*Herkul Web Sitemiz:* https://www.herkul.org
*Herkul IOS Uygulamamız:* https://apps.apple.com/us/app/herkul/id544650912
*Herkul Android Uygulamamız:* https://play.google.com/store/apps/details?id=org.herkul
*Herkul WhatsApp Channel:* https://whatsapp.com/channel/0029Vb2VR0wAe5VmW7ElTn18
*YouTube Herkul:* https://www.youtube.com/HerkulNagme
*YouTube Herkul Radyo:* https://www.youtube.com/@HerkulMedia
*YouTube Podcast:* https://www.youtube.com/@HerkulNagme/podcasts
*SoundCloud:* https://on.soundcloud.com/ewWWMqHniSrrq67P6
*Spotify:* https://open.spotify.com/show/6sVE0Yk3BAcRVaBDVwnhIU
*X (Twitter):* https://x.com/Herkul_Nagme
*Instagram:* https://www.instagram.com/herkul.nagme
*Facebook:* https://www.facebook.com/HerkulNagme
*Bluesky:* https://bsky.app/profile/herkul.org
#fethullahgülen
#hocaefendi
#herkulnagme
